อาหารสายยาง สูตรใช้เครื่องช่วยหายใจ !ผู้ป่วยที่ต้องใช้ เครื่องช่วยหายใจ (Ventilator) มีความต้องการทางโภชนาการที่ค่อนข้างซับซ้อนและเปราะบางครับ หัวใจสำคัญไม่ใช่แค่การให้พลังงาน แต่คือการ "ลดภาระการทำงานของปอด" เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยหย่าเครื่องช่วยหายใจ (Wean) ได้เร็วขึ้นครับ
แนวทางการจัดการอาหารทางสายยางสำหรับกลุ่มนี้ครับ:
1. หัวใจสำคัญ: ลดคาร์โบไฮเดรต เพิ่มไขมันดี
เมื่อร่างกายย่อยคาร์โบไฮเดรต (แป้ง/น้ำตาล) จะเกิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO 2 ) ออกมาเป็นจำนวนมาก ซึ่งปอดต้องทำหน้าที่ขับก๊าซนี้ออก
หลักการ: หากให้แป้งมากเกินไป ปอดที่อักเสบหรืออ่อนแออยู่จะต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อขับ CO 2 ทำให้เหนื่อยหอบและหย่าเครื่องช่วยหายใจยาก
วิธีปรับ: ลดสัดส่วนพลังงานจากแป้งลง และ เพิ่มพลังงานจากไขมันดี แทน เพราะการย่อยไขมันทำให้เกิด CO 2 น้อยกว่าครับ
2. สูตรอาหารแนะนำ (High Fat, Low Carb)
หากเป็นอาหารปั่นเอง ควรปรับสัดส่วนจากสูตรปกติ ดังนี้ครับ:
วัตถุดิบ การปรับเปลี่ยน เหตุผล
ข้าว / แป้ง ลดลง เพื่อลดการสร้างก๊าซ CO 2
ไขมัน (น้ำมันรำข้าว/MCT Oil) เพิ่มขึ้น ให้พลังงานสูงโดยไม่เพิ่มภาระให้ปอด
โปรตีน (ไข่ขาว/อกไก่) เน้นให้พอดี เพื่อคงมวลกล้ามเนื้อกะบังลมที่ใช้หายใจ
น้ำมันปลา (Omega-3) เสริม ช่วยลดการอักเสบของเนื้อเยื่อปอด
3. อาหารทางการแพทย์สูตรสำเร็จ (แนะนำที่สุด)
สำหรับผู้ป่วยใช้เครื่องช่วยหายใจ แพทย์มักแนะนำให้ใช้ อาหารทางการแพทย์สูตรเฉพาะโรคปอด (Pulmonary Formula) เพราะมีการคำนวณสัดส่วนสารอาหารมาให้แม่นยำแล้ว เช่น:
Oxepa: ออกแบบมาเพื่อผู้ป่วยวิกฤตที่มีภาวะปอดอักเสบรุนแรง (ARDS) มีไขมันและสารต้านการอักเสบสูง
Pulmocare: สูตรที่มีไขมันสูงและคาร์โบไฮเดรตต่ำ ช่วยลดการคั่งของ CO 2 ในเลือด
⚠️ ข้อควรระวังพิเศษสำหรับผู้ป่วยใช้เครื่องช่วยหายใจ
ป้องกันการสำลัก 200%: ผู้ป่วยที่ใส่ท่อช่วยหายใจ (ET Tube) หูรูดหลอดอาหารจะปิดไม่สนิท เสี่ยงสำลักสูงสุด ต้องยกหัวสูง 30-45 องศาตลอดการให้อาหารและหลังอาหาร 1 ชม.
ระวังท้องอืด: ลมจากเครื่องช่วยหายใจอาจหลุดเข้าไปในกระเพาะอาหารทำให้ท้องอืดได้ง่าย ต้องดูดเช็กอาหารค้าง (Residual) อย่างเคร่งครัดก่อนมื้อถัดไป
ความเข้มข้น: มักใช้สูตรที่เข้มข้น (1.2−1.5 kcal/ml) เพื่อจำกัดปริมาณน้ำ ไม่ให้ปอดบวมน้ำหรือทำงานหนักเกินไป
📊 สรุปความแตกต่างของสูตร
สูตรทั่วไป: แป้ง 50−60% / ไขมัน 25−30%
สูตรใช้เครื่องช่วยหายใจ: แป้ง 30−40% / ไขมัน 40−50%
