การป้องกัน สายยางให้อาหารหลุด ในการให้ อาหารสายยางการป้องกันไม่ให้สายยางให้อาหารหลุดเป็นเรื่องสำคัญมากครับ เพราะหากสายหลุดบ่อย ผู้ป่วยจะต้องเจ็บตัวจากการใส่ใหม่ และเสี่ยงต่อการที่อาหารหรือยาจะไหลผิดที่หากสายเลื่อนไปอยู่ในตำแหน่งที่ไม่ถูกต้อง
วิธีป้องกันที่ได้ผลดีที่สุดครับ:
1. สำหรับสายยางทางจมูก (NG Tube)
สายประเภทนี้หลุดง่ายที่สุดเนื่องจากการขยับตัวหรือเหงื่อออก
การติดพลาสเตอร์ที่ถูกต้อง: ควรติดพลาสเตอร์แบบ "กางเกง" หรือรูปตัว Y โดยพันรอบสายยางให้แน่นแล้วแปะยึดกับสันจมูก (ควรใช้พลาสเตอร์สำหรับผิวหนังโดยเฉพาะเพื่อลดการระคายเคือง)
ทำความสะอาดผิวหนัง: ก่อนติดพลาสเตอร์ใหม่ ให้เช็ดความมันและเหงื่อที่จมูกออกด้วยน้ำสะอาดหรือแอลกอฮอล์ เพื่อให้พลาสเตอร์ติดแน่นขึ้น
ทำสัญลักษณ์ที่สาย: ใช้ปากกาเคมีขีดทำเครื่องหมายไว้ที่สายยางตรงจุดที่ออกจากจมูกพอดี เพื่อให้ผู้ดูแลสังเกตได้ทันทีหากสายเริ่มเลื่อนหลุดออกมา
การคล้องสาย: ม้วนสายที่เหลือแล้วใช้พลาสเตอร์หรือเข็มกลัดยึดไว้กับเสื้อของผู้ป่วย (ระวังอย่าให้ตึงเกินไป) เพื่อป้องกันสายถูกกระชากเวลาผู้ป่วยขยับตัว
2. สำหรับสายยางทางหน้าท้อง (PEG)
ตรวจสอบตัวล็อก (Bumper): ตรวจดูตัวล็อกด้านนอกให้อยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม ไม่หลวมจนสายขยับไปมาได้มากเกินไป
การปิดแผล: หากผู้ป่วยชอบดึงสาย ควรใช้ผ้าก๊อซปิดทับและติดพลาสเตอร์คลุมไว้ หรือใส่เสื้อที่กระชับเพื่อไม่ให้ผู้ป่วยมองเห็นหรือจับสายได้ง่าย
3. การป้องกันในผู้ป่วยที่ไม่ร่วมมือ (ดึงสาย)
ในผู้ป่วยที่มีภาวะสับสน หรือชอบดึงสายยางออกเอง:
ถุงมือกันดึง (Mittens): ให้ผู้ป่วยสวมถุงมือแบบนิ่มที่ปลายนิ้วขยับไม่ได้ เพื่อป้องกันการใช้นิ้วคีบดึงสายยาง
เบี่ยงเบนความสนใจ: พยายามหากิจกรรมให้มือผู้ป่วยได้ขยับ เช่น ให้ถือลูกบอลนิ่มๆ หรือตุ๊กตา
การผูกยึด (Restraint): เป็นวิธีสุดท้ายที่ควรทำภายใต้คำแนะนำของแพทย์/พยาบาลเท่านั้น เพื่อความปลอดภัยในรายที่ดึงบ่อยจนเกิดอันตราย
4. ข้อควรระวังขณะให้อาหาร
ตรวจสอบสายทุกครั้ง: ก่อนให้อาหาร/ยา ให้ดูขีดเครื่องหมายที่ทำไว้ว่าสายยังอยู่ที่เดิมหรือไม่
พับสายขณะเปลี่ยนอุปกรณ์: การพับสายไม่เพียงป้องกันลม แต่ยังช่วยลดแรงดันที่จะทำให้สายเลื่อนขณะถอดจุกได้
⚠️ หากสายหลุดออกมาแล้ว ต้องทำอย่างไร?
ห้ามดันสายกลับเข้าไปเองเด็ดขาด: เพราะเราไม่รู้ว่าปลายสายที่เหลือยังอยู่ในกระเพาะหรือไม่ หากดันกลับอาจเข้าหลอดลมได้
หยุดให้อาหาร/ยาทันที: เพื่อป้องกันอาหารเข้าปอด
ติดต่อพยาบาลหรือไปโรงพยาบาล: เพื่อให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบและใส่สายใหม่ให้ถูกต้อง
